Waarom een nieuwe VCA-versie?
De vorige versie (VCA 2017/6.0) is jarenlang de standaard geweest. In die periode is de praktijk van veilig werken veranderd. Veilig werken draait al lang niet meer alleen om regels en procedures.
De nieuwe VCA speelt hierop in door:
- beter aansluiten op de dagelijkse praktijk
- meer duidelijkheid te geven in de eisen
- sterker te sturen op gedrag, cultuur en leiderschap
De kern verschuift daarmee van “regelen” naar “doen”. Veilig werken moet zichtbaar zijn op de werkvloer.
Wat verandert er in VCA 2026/6.1?
1. Meer focus op veiligheidscultuur en gedrag
De grootste verschuiving zit in de aandacht voor gedrag. De nieuwe VCA sluit hierbij aan op de VCA Module Gedrag (VCA-MG). Samen met de VCA wordt dit ook wel VCA MAX genoemd.
De norm stuurt daarmee minder op losse eisen en meer op structureel ontwikkelen van veiligheidscultuur.
Dat ziet u terug in:
- koppeling met volwassenheidsniveaus uit VCA-MG
- focus op hoe veiligheid daadwerkelijk wordt beleefd op de werkvloer
- continu verbeteren van gedrag en samenwerking
Veiligheid wordt daarmee iets wat zichtbaar moet zijn in houding en samenwerking, niet alleen in documenten.
2. Leiderschap krijgt een centrale rol
Leiderschap wordt concreter en zwaarder aangezet. De vaardigheden uit VCA-LEI worden verplicht via functieprofielen.
Van leidinggevenden wordt verwacht dat zij:
- sturen op veiligheid met SMART-doelstellingen
- medewerkers aanspreken en ondersteunen
- verantwoordelijkheid nemen voor veiligheid
Organisaties moeten dit niet alleen vastleggen, maar ook aantoonbaar maken in de praktijk. Daar zit een belangrijk verschil: het gaat niet meer om wat u opschrijft, maar om wat u laat zien.
3. Meer nadruk op proactief risicomanagement
De focus verschuift naar het voorkomen van incidenten.
Dat betekent in de praktijk:
- actief melden en registreren van bijna-ongevallen
- analyseren van trends en risico’s
- verbeteren op basis van inzichten
- werken met een duidelijke auditplanning
Organisaties die dit goed inrichten, krijgen meer grip op risico’s en processen.
4. Grotere betrokkenheid van medewerkers
Veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Medewerkers worden nadrukkelijk betrokken bij:
- het melden van onveilige situaties
- het aandragen van verbeteringen
- het aanspreken van collega’s
Dit vraagt om een werkomgeving waarin openheid en vertrouwen centraal staan.
5. Sterkere koppeling met andere standaarden (inclusief MD22)
De samenhang met andere onderdelen binnen het VCA-stelsel is verder versterkt.
VCA 2026/6.1 sluit beter aan op:
- VCA-MAX (veiligheidscultuur)
- VCA-LEI (leiderschap en vaardigheden)
- MD22 (wet- en regelgeving)
Nieuw is dat organisaties een duidelijk proces moeten inrichten voor:
- het in kaart brengen van relevante wet- en regelgeving
- het actueel houden hiervan
- het periodiek evalueren
- aantonen dat hieraan wordt voldaan
Hiermee ontstaat meer samenhang tussen systeem, praktijk en wettelijke verplichtingen.
Wanneer gaat VCA 2026/6.1 in?
De nieuwe norm treedt in werking op 1 juli 2026. Vanaf dat moment geldt:
- alle audits worden uitgevoerd volgens VCA 2026/6.1
- dit geldt voor nieuwe én bestaande certificeringen
Er is geen ruime overgangsperiode. Tijdige voorbereiding is daarom belangrijk.
Wat betekent dit voor uw organisatie?
De basis van uw VCA-systeem blijft grotendeels intact. De verandering zit vooral in de toepassing. De focus ligt op:
- gedrag op de werkvloer
- de rol van leidinggevenden
- het omgaan met risico’s
In de praktijk betekent dit:
- medewerkers bewust maken van hun rol
- duidelijke verwachtingen richting leidinggevenden
- het verder ontwikkelen van het managementsysteem
Organisaties die dit goed oppakken, voldoen niet alleen aan de norm, maar werken ook aantoonbaar veiliger en efficiënter.
Veelgestelde vragen over VCA 2026/6.1
Wat is VCA 2026/6.1?
De nieuwste versie van het VCA-certificatieschema. Deze vervangt VCA 2017/6.0 en sluit beter aan op de huidige praktijk van veilig werken.
Wanneer moet ik voldoen aan de nieuwe VCA?
Vanaf 1 juli 2026 worden alle audits uitgevoerd volgens de nieuwe versie. Vanaf dat moment moet uw organisatie hieraan voldoen.
Geldt dit ook voor persoonscertificaten?
Nee. De wijzigingen hebben alleen betrekking op bedrijfscertificering.
Moet ik mijn hele VCA-systeem aanpassen?
Nee. De basis blijft gelijk. Vaak gaat het om het doorontwikkelen van uw huidige systeem, met meer aandacht voor gedrag en leiderschap.
Wat is het grootste verschil met de vorige versie?
De verschuiving van papier naar praktijk. Minder focus op regels, meer op hoe veiligheid daadwerkelijk wordt toegepast.
Voorbereiden op VCA 2026?
De nieuwe VCA vraagt geen compleet nieuw systeem, maar wel een andere manier van werken. Juist daar zit voor veel organisaties de uitdaging. Wilt u inzicht in wat er voor uw organisatie verandert? Of weten waar u nu staat ten opzichte van VCA 2026/6.1? Wij helpen u om dit stap voor stap helder te maken en praktisch te vertalen naar uw situatie. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek of vraag direct een offerte op maat aan.
Vraag offerte aan