Voor wie geldt de Machineverordening?
De Machineverordening is van toepassing op organisaties die machines ontwerpen, produceren, importeren, verkopen of ingrijpend aanpassen.
Dat betekent dat onder andere de volgende partijen met de nieuwe eisen te maken krijgen:
- machinefabrikanten;
- importeurs;
- distributeurs;
- machinebouwers;
- organisaties die bestaande machines ingrijpend modificeren.
Ook bedrijven die machines van buiten de Europese Unie importeren moeten voldoen aan de nieuwe regels.
Wat verandert er ten opzichte van de Machinerichtlijn?
De nieuwe Machineverordening bouwt voort op de bestaande regels, maar introduceert ook verschillende belangrijke wijzigingen.
Meer aandacht voor software en digitale technologie
Waar de Machinerichtlijn vooral uitging van fysieke machines, houdt de nieuwe verordening nadrukkelijk rekening met software en digitale toepassingen.
Daaronder vallen onder meer:
- kunstmatige intelligentie (AI);
- machine learning;
- Internet of Things (IoT);
- gekoppelde productiesystemen;
- industriële automatisering.
Hierdoor sluiten de veiligheidseisen beter aan op moderne machines en installaties.
Cybersecurity wordt onderdeel van machineveiligheid
Eén van de grootste veranderingen is dat cybersecurity expliciet onderdeel wordt van de eisen rondom machineveiligheid. Machines worden steeds vaker verbonden met bedrijfsnetwerken en externe systemen. Dat biedt veel mogelijkheden, maar brengt ook nieuwe risico’s met zich mee. Fabrikanten moeten daarom aantonen dat machines voldoende beschermd zijn tegen digitale aanvallen en ongewenste manipulatie. Cybersecurity wordt daarmee een vast onderdeel van het ontwerp en de beoordeling van machines.
Software kan een veiligheidscomponent zijn
Onder de nieuwe Machineverordening kunnen ook softwaretoepassingen worden aangemerkt als veiligheidscomponent. Dat betekent dat niet alleen fysieke onderdelen invloed hebben op de veiligheid van een machine, maar ook software die veiligheidsfuncties aanstuurt of bewaakt.
Duidelijkheid over ingrijpende wijzigingen
De nieuwe regelgeving beschrijft duidelijker wanneer sprake is van een wezenlijke wijziging aan een bestaande machine. Wordt een machine zodanig aangepast dat de veiligheid of werking verandert? Dan kan degene die de wijziging uitvoert verantwoordelijk worden als fabrikant. In dat geval moet opnieuw worden beoordeeld of de machine voldoet aan de geldende eisen en kan een nieuwe CE-conformiteitsbeoordeling noodzakelijk zijn.
Nieuwe regels voor machines met een hoog risico
Ook de lijst met machines waarvoor aanvullende beoordeling verplicht is, verandert. Voor bepaalde categorieën machines blijft een onafhankelijke conformiteitsbeoordeling noodzakelijk. Daarbij wordt onder andere gekeken naar machines met verhoogde veiligheidsrisico’s en toepassingen waarbij machine learning een rol speelt in veiligheidsfuncties.
Hoe bereidt u uw organisatie voor?
Hoewel de Machineverordening op 20 januari 2027 van toepassing wordt, is het verstandig om niet te wachten tot dat moment.
Breng eerst in kaart welke machines en processen binnen uw organisatie onder de nieuwe regelgeving vallen. Controleer vervolgens of bestaande technische dossiers, risicoanalyses en CE-documentatie nog aansluiten op de nieuwe eisen.
Heeft uw organisatie te maken met slimme software, AI of gekoppelde machines? Dan is het verstandig om ook cybersecurity nadrukkelijk mee te nemen in uw beoordeling.
Een goede voorbereiding bestaat onder andere uit:
- beoordelen welke machines onder de nieuwe regels vallen;
- controleren van technische documentatie;
- beoordelen van software en veiligheidsfuncties;
- uitvoeren of actualiseren van risicoanalyses;
- meenemen van cybersecurity in het ontwerp en beheer van machines.
Wat gebeurt er als u niet voldoet?
Organisaties die niet aan de Machineverordening voldoen, lopen verschillende risico’s.
Afhankelijk van de situatie kan dit leiden tot:
- vertraging bij levering of ingebruikname;
- beperkingen bij het op de markt brengen van machines;
- herstelkosten of aanvullende aanpassingen;
- handhavend optreden door toezichthouders;
- reputatieschade richting klanten en opdrachtgevers.
Door tijdig te starten met de voorbereiding voorkomt u dat wijzigingen op het laatste moment moeten worden doorgevoerd.
De overgang van de Machinerichtlijn naar de Machineverordening vraagt om een goede voorbereiding. Zeker wanneer uw organisatie machines ontwikkelt, importeert of ingrijpend aanpast, is het belangrijk om tijdig inzicht te krijgen in de gevolgen.
De adviseurs van Nieuwhuis Consult helpen u graag bij het interpreteren van de nieuwe eisen, het beoordelen van uw situatie en het nemen van de juiste vervolgstappen. Zo werkt u gericht toe naar een veilige en toekomstbestendige organisatie. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek of vraag direct een offerte op maat aan.
Offerte aanvragen